Hải sản từ lâu không chỉ là nguyên liệu trong ẩm thực, mà còn được xem như vị thuốc quý trong y học cổ truyền. Với đặc tính mặn – tính hàn – dưỡng âm, nhiều loại hải sản được dùng để bồi bổ khí huyết, tăng cường sinh lực...
Hải sản từ lâu không chỉ là nguyên liệu trong ẩm thực, mà còn được xem như vị thuốc quý trong y học cổ truyền. Với đặc tính mặn – tính hàn – dưỡng âm, nhiều loại hải sản được dùng để bồi bổ khí huyết, tăng cường sinh lực, thanh nhiệt và hỗ trợ điều trị bệnh lý.
Vậy cụ thể, hải sản được y học cổ truyền đánh giá thế nào? Những loại nào bổ gì, chữa gì? Hãy cùng khám phá qua bài viết dưới đây.
1. Tính vị và công năng chung của hải sản trong Đông y
Theo quan điểm y học cổ truyền, hải sản thường mang:
- Tính hàn (lạnh) – có tác dụng thanh nhiệt, làm mát cơ thể
- Vị mặn – đi vào thận, có tác dụng nhuận tràng, mềm hóa khối rắn, bổ thận tráng dương
- Bổ âm, dưỡng huyết – thích hợp cho người thể nhiệt, nóng trong, thiếu máu, suy nhược
Tuy nhiên, vì tính hàn, những người có tỳ vị hư yếu, hay lạnh bụng cần dùng đúng cách để không gây rối loạn tiêu hóa.
2. Một số loại hải sản và công dụng theo Đông y
🦪 Hàu – Bổ tinh, tráng dương
- Tính hơi hàn, vị mặn
- Tác dụng: bổ thận, cố tinh, trị di tinh, mộng tinh, yếu sinh lý
- Còn dùng làm thuốc an thần, trị mất ngủ (qua ngao mẫu – vỏ hàu nung)
🐚 Sò huyết – Bổ huyết, dưỡng âm
- Tính ấm, vị mặn
- Tác dụng: bổ máu, tăng cường thể lực, đặc biệt tốt cho phụ nữ thiếu máu sau sinh hoặc người mới ốm dậy
🐟 Cá chép – An thai, lợi tiểu
- Tính bình, vị ngọt
- Tác dụng: bổ tỳ vị, lợi tiểu, an thai, dùng nhiều trong các bài thuốc dân gian cho bà bầu, người bị phù
🦐 Tôm – Bổ thận, mạnh gân cốt
- Tính ấm, vị ngọt
- Tác dụng: bổ thận, kiện gân xương, hỗ trợ đau lưng mỏi gối, suy nhược
- Tôm khô thường dùng nấu cháo thuốc cho người cao tuổi
🐙 Mực – Bổ huyết, dưỡng âm
- Tính hàn, vị mặn
- Tác dụng: dưỡng huyết, bổ âm, làm mát cơ thể, thường dùng cho người bị nóng trong, chảy máu cam, mất ngủ do nhiệt
🐚 Cua – Mềm hóa u cục, bổ xương
- Tính hàn, vị mặn
- Tác dụng: tiêu tích tụ, làm mềm khối cứng, trị đau xương khớp
- Dân gian hay dùng cua đồng nấu với rau để thanh nhiệt mùa hè
3. Những lưu ý khi dùng hải sản làm thuốc
- Không dùng cho người tỳ vị hư hàn, tiêu hóa yếu (ăn dễ đau bụng, tiêu chảy)
- Nên chế biến kỹ, chín hoàn toàn – không dùng sống hoặc tái
- Không kết hợp với thực phẩm “kỵ” như vitamin C liều cao (với tôm, cua), bia rượu
- Nên kết hợp hải sản với gừng, hành, tỏi để điều hòa tính hàn
- Với mục đích trị bệnh, nên có hướng dẫn của lương y hoặc chuyên gia Đông y
Kết luận
Hải sản không chỉ là món ngon trên mâm cơm, mà còn là dược liệu quý trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam. Nếu biết cách sử dụng hợp lý, bạn có thể tận dụng giá trị của hải sản để bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ điều trị bệnh và dưỡng thân lâu dài.
